آخرین بروزرسانی در 17 دسامبر 2025 توسط احمد نمازی (مدیر بخش بین الملل آنی بار با بیش از 30 سال سابقه)
ایران یکی از کهنترین تمدنهای جهان را در خود جای داده و به همین دلیل، قوانین بسیار سختگیرانهای برای خروج اشیای تاریخی، فرهنگی و دارای قدمت از کشور وضع شده است. بسیاری از افراد بهصورت ناخواسته و از روی ناآگاهی، اقدام به خروج اشیایی میکنند که از نظر قانون عتیقه یا میراث فرهنگی محسوب میشوند و همین موضوع میتواند منجر به توقیف کالا، جریمههای سنگین و حتی پیگرد کیفری شود.
در این مقاله در آنی بار ، موارد زیر را بررسی می کنیم :
- چه اشیایی عتیقه محسوب میشوند
- کدام اقلام خروجشان ممنوع است
- چه مواردی با مجوز امکان خروج دارند
- و چگونه میتوان بهصورت قانونی اقدام کرد
منظور از عتیقه و اشیای دارای قدمت چیست؟
طبق قوانین ایران، هر شیء دارای ارزش تاریخی، فرهنگی، هنری یا باستانی که قدمت مشخصی داشته باشد، میتواند مشمول مقررات میراث فرهنگی شود.
بهطور کلی، موارد زیر عتیقه یا نفیس محسوب میشوند:
- اشیای با قدمت بیش از ۱۰۰ سال
- آثار مرتبط با تمدنها و دورههای تاریخی ایران
- اشیای منحصربهفرد با ارزش هنری یا فرهنگی
- اشیای کشفشده از محوطههای تاریخی
قانون ایران درباره خروج عتیقه و اشیای نفیس
بر اساس قانون حفظ آثار ملی و مقررات سازمان میراث فرهنگی:
❌ خروج هرگونه شیء تاریخی، عتیقه یا دارای قدمت از کشور بدون مجوز رسمی، کاملاً ممنوع است.
حتی اگر:
- شیء متعلق به شخص شما باشد
- از طریق ارث به شما رسیده باشد
- خریداری شده باشد
- ارزش مالی زیادی نداشته باشد
از همین جهت ، لازم است که در زمان ارسال اقلام خود به خارج از کشور به درستی و با دقت این مورد را بررسی نمایید.
اشیایی که خروج آنها بهطور کامل ممنوع است
بدون هیچ استثنایی، خروج موارد زیر ممنوع است:
1. اشیای باستانی و تاریخی
- سکههای قدیمی تاریخی
- ظروف سفالی، فلزی یا سنگی باستانی
- مجسمهها و آثار حجمی تاریخی
2. آثار هنری اصیل قدیمی
- نقاشیهای اصیل قدیمی
- آثار خطی تاریخی
- خوشنویسیهای نفیس قدیمی
3. نسخ خطی و اسناد تاریخی
- قرآنهای قدیمی
- کتابهای خطی
- فرمانها، وقفنامهها و اسناد قدیمی
4. اشیای مذهبی و آیینی قدیمی
- ظروف و لوازم مذهبی تاریخی
- اشیای وابسته به اماکن مذهبی قدیمی
اگر قصد دارید اقلامی را به خارج ارسال کنید که در قدمت آن شک دارید لازم است که با مشاوران آنی بار در تماس باشید.
اشیایی که خروج آنها فقط با مجوز امکانپذیر است
برخی اقلام در صورت اخذ مجوز رسمی از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ممکن است اجازه خروج داشته باشند:
موارد مشمول مجوز:
- آثار هنری معاصر اما ارزشمند
- فرشهای دستباف قدیمی
- تابلوهای نقاشی غیرتاریخی
- اشیای دکوراتیو قدیمی بدون ارزش باستانی
📌 تشخیص نهایی همیشه با کارشناس رسمی میراث فرهنگی است.
فرش دستباف؛ مورد بسیار رایج و حساس
فرش یکی از رایجترین موارد اختلافی در خروج از کشور است. همانطور که در مقاله ارسال فرش به خارج به آن اشاره شد ، محدودیت متراژی نیز برای ارسال فرش ها در نظر گرفته شده است.
قوانین کلی خروج فرش:
- فرشهای دستباف با قدمت بیش از ۵۰ سال نیاز به مجوز دارند
- فرشهای قدیمی و نفیس ممکن است غیرقابل خروج باشند
- فرش نو یا نیمهنو معمولاً مجاز است
آیا خروج این اشیا بهصورت فریت بار مجاز است؟
❌ خیر، نوع ارسال (فریت بار، پست، کارگو، مسافری) هیچ تفاوتی در قانون ایجاد نمیکند.
اگر کالا جزو موارد عتیقه ، نفیس یا دارای قدمت باشد، در هر نوع ارسال بدون مجوز توقیف میشود.
مجازات خروج غیرقانونی عتیقه از کشور
بر اساس قوانین جاری:
- توقیف و ضبط دائمی اشیاء
- جریمههای مالی سنگین
- تشکیل پرونده قضایی
- در موارد خاص، مجازات حبس
روند قانونی دریافت مجوز خروج اشیای قدیمی
اگر تصور میکنید شیء مورد نظر شما قابل خروج است:
مراحل کلی:
- مراجعه به اداره کل میراث فرهنگی استان
- ارائه درخواست رسمی
- بررسی توسط کارشناس
- صدور یا رد مجوز خروج
⚠️ بدون دریافت مجوز کتبی، اقدام نکنید.
برای ارسال لوازم و کالا به فرانسه یا فریت بار به بحرین می توانید با شماره 57669-021 در تماس باشید و پس از انجام مشاوره تخصصی و دقیق محموله های خود را ارسال کنید.
توصیههای بسیار مهم برای مسافران و مهاجران
✔ هر شیء قدیمی را پیشفرض «غیرمجاز» در نظر بگیرید
✔ قبل از بستهبندی، از شرکت حمل سؤال کنید
✔ اشیای قدیمی را در پکینگ لیست دقیق توصیف نکنید
✔ از ارسال اقلام مشکوک خودداری کنید
✔ مجوز رسمی را همراه بار نگه دارید
پیشنهاد میکنیم برای ارسال اثاثیه به خارج یا ارسال آجیل با شماره 57669-021 در تماس باشید و مشاوره تخصصی دریافت نمایید.
احمد نمازی
مدیر بخش بینالملل شرکت آنی بار | متخصص حملونقل و صادرات بینالمللی با بیش از ۳۰ سال تجربه اجرایی
من احمد نمازی هستم و بیش از 30 سال تجربه عملی در حوزه حملونقل بینالمللی، ترانزیت کالا و لجستیک دارم. در این سالها بهصورت مستقیم با فرآیندهای حملونقل زمینی، دریایی و هوایی، قوانین گمرکی، مسیرهای ترانزیتی و چالشهای واقعی واردات و صادرات کالا کار کردهام.
مطالبی که در این وبسایت مینویسم، صرفاً ترجمه یا بازنویسی منابع عمومی نیست؛ بلکه حاصل تجربه میدانی، پروژههای واقعی و مواجهه مستقیم با مسائل عملی حملونقل است. هدف من این است که مفاهیم پیچیده و تخصصی این حوزه را به زبانی ساده، کاربردی و قابلاعتماد برای فعالان تجاری و صاحبان کسبوکار توضیح بدهم.
در نوشتههایم تلاش میکنم:
اطلاعات بهروز و مبتنی بر تجربه واقعی ارائه کنم
مزایا و ریسکهای هر روش حملونقل را شفاف بیان کنم
به تصمیمگیری آگاهانه واردکنندگان و صادرکنندگان کمک کنم
📌 اگر به دنبال شناخت بهتر مسیرهای حمل، کاهش ریسکهای لجستیکی و انتخاب روش مناسب حملونقل هستید، مقالات من بر اساس دانش تخصصی و تجربه عملی نوشته شدهاند.
تماس با احمد نمازی
ارسال ایمیل به احمد نمازی
تلگرام احمد نمازی